Pentagon szacuje, że pierwsze dwa dni ataku na Iran kosztowały USA 5,6 mld dol. w amunicji, a USA codziennie wydaje na wojnę ponad 1 mld dolarów. To daje łączny koszt dotychczasowego samego prowadzenia wojny na poziomie ponad 10-15 mld dolarów.
Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem video:
W dodatku intensywność uderzeń odwetowych sugeruje, że Iran mógł być bardziej przygotowany na wojnę, niż wielu ludzi w administracji Trumpa przewidywało.
Cena wojny i bolesny odwet
Nawet Planet Labs, jedna z wiodących komercyjnych (choć współpracujących z USA) firm obrazowania satelitarnego, kilka dni temu poinformowała, że opóźnia o 4 dni publikowanie aktualnych zdjęć baz USA, żeby nie pomagać wojsku Iranu wiedzieć, gdzie odniosło sukces.
Iran wystrzelił tysiące pocisków i dronów w kierunku zarówno amerykańskich, jak i sojuszniczych obiektów wojskowych w całym regionie. Stany Zjednoczone i ich sojusznicy przechwycili większość z nich — twierdzą urzędnicy USA. New York Times zidentyfikował co najmniej 17 uszkodzonych obiektów i innych instalacji. W tym 11 amerykańskich baz wojskowych zostało uszkodzonych — niemal połowa wszystkich takich obiektów w regionie.
|
The New York Times
Analiza uszkodzeń infrastruktury i uzbrojenia została oparta na wysokiej rozdzielczości, komercyjnych zdjęciach satelitarnych, zweryfikowanych nagraniach wideo z mediów społecznościowych oraz oświadczeniach urzędników USA i irańskich mediów państwowych. W artykule przedstawiamy zdjęcia satelitarne, aby pokazać skalę zniszczeń spowodowanych irańskimi atakami na amerykańskie obiekty i instalacje. Wiele z tych obrazów krążyło publicznie w serwisach informacyjnych i mediach społecznościowych.
Infrastruktura obrony powietrznej i łączności
Wśród najkosztowniejszych amerykańskich strat w infrastrukturze znalazły się te dotyczące systemów obrony powietrznej, które chronią interesy USA i ich sojuszników na całym Bliskim Wschodzie. Zdjęcia satelitarne z kilku kluczowych baz wojskowych na Półwyspie Arabskim sugerują, że Iran przede wszystkim dąży do osłabienia obrony powietrznej poprzez zniszczenie amerykańskich radarów wykrywających nadlatujące pociski i drony.
Radar dalekiego zasięgu AN/FPS-132
- Lokalizacja: Umm Dahal, Katar
Najdroższym uszkodzonym obiektem może być radar dalekiego zasięgu AN/FPS-132 o wartości 1,1 miliarda dolarów. Radar położony w pobliżu Umm Dahal w Katarze i ma zapewnić wczesne ostrzeganie w promieniu 3000 mil (prawie 5000 kilometrów).
|
Planet Labs
|
Planet Labs
Radar najwyraźniej doznał uszkodzeń swojej głównej konstrukcji, co widać na zdjęciach satelitarnych.
|
Planet Labs
|
Planet Labs
|
Planet Labs
Radar AN/TPY-2 — system THAAD
System THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) wykorzystuje radar do śledzenia i pociski do neutralizowania nadlatujących zagrożeń. Bateria systemu THAAD składa się z sześciu ciężarówek transporter-wyrzutnia-podnośnik z ośmioma tubami startowymi każda (łącznie 48 pocisków przechwytujących), jednego mobilnego radaru AN/TPY-2 oraz trzech stacji kontroli. Stany Zjednoczone obsługują osiem baterii THAAD, podczas gdy ZEA mają dwie, a Arabia Saudyjska jedną. Jego cena to około 500 milionów dolarów.
- Lokalizacja: baza lotnicza Muwaffaq Salti, Jordania
Jeden z systemów THAAD znajdował się w amerykańskiej bazie lotniczej Muwaffaq Salti w Jordanii, ważnym węźle dla Sił Powietrznych USA, ponad 500 mil od Iranu.
Bateria THAAD znajdowała się w Muwaffaq co najmniej od połowy lutego 2025 r. Zdjęcia satelitarne pokazują sprzęt radarowy na południowym skraju bazy. Obraz wykonany dwa dni po rozpoczęciu wojny pokazuje poważne uszkodzenia tego, co wydaje się być sensorem obrony powietrznej. System został trafiony i najwyraźniej zniszczony w pierwszych dniach wojny, co widać na zdjęciu satelitarnym wykonanym 2 marca 2025 r.
|
Airbus DS
Obraz pokazuje parę kraterów o średnicy 4 m w piasku w pobliżu radaru, co sugeruje, że mogło być przeprowadzone kilka prób, aby trafić system, który jest rozdzielony na pięć 12-metrowych naczep. Wszystkie wydawały się zniszczone lub poważnie uszkodzone.
|
twitter/@sentdefender
|
Airbus DS
Baza była ośrodkiem intensywnej aktywności Stanów Zjednoczonych. Na starszych zdjęciach satelitarnych wykonanych przed rozpoczęciem walk na płycie lotniska można było zobaczyć ponad 50 myśliwców, wraz z dronami i samolotami transportowymi. Dziesiątki schronów dla samolotów prawdopodobnie zawierały więcej maszyn, ukrytych przed widokiem satelitów.
- Lokalizacja: bazy Al Ruwais i Al Sader, Zjednoczone Emiraty Arabskie
Budynki mieszczące podobne systemy radarowe zostały również trafione w dwóch lokalizacjach w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Co najmniej trzy budynki w wojskowej instalacji w pobliżu Al Ruwais oraz cztery w instalacji w Al Sader, zostały uszkodzone między 28 lutego a 1 marca. Hale przejazdowe dla pojazdów, używane do przechowywania systemów radarowych dla baterii THAAD w obu lokalizacjach, były wśród budynków trafionych.
Zdjęcia satelitarne Al Ruwais z zeszłego roku pokazują system THAAD w pobliżu hal. Zdjęcie wykonane po irańskich atakach pokazuje znaczne uszkodzenia tych struktur. Jednak portal nie był w stanie zweryfikować, czy elementy THAAD znajdowały się w hangarach w czasie uderzeń.
|
Airbus DS
|
Planet Labs
Na razie nie można ustalić, czy miejsca obrony przeciwrakietowej były używane do goszczenia baterii THAAD należących do armii USA, czy tych, które zostały sprzedane Zjednoczonym Emiratom Arabskim. Wysokorozdzielcze zdjęcia satelitarne nie były od razu dostępne, by określić, czy systemy radarowe były obecne w hangarach w czasie ataków.
- Lokalizacja: baza lotnicza Prince Sultan, Arabia Saudyjska
To przypuszczalnie kolejna lokacja, gdzie może znajdować się inna bateria THAAD lub radar AN/TPY-2, która mogła zostać uszkodzona w pierwszych dniach wojny z Iranem.
Na zdjęciu satelitarnym wykonanym 1 marca widać dym unoszący się z miejsca w pobliżu bazy lotniczej Prince Sultan w Arabii Saudyjskiej.
|
Planet Labs
|
Planet Labs
Na zdjęciu z 3 marca namiot używany do osłony systemu radarowego dla pobliskiej baterii THAAD był poważnie spalony, a wokół niego rozrzucone były szczątki.
|
Planet Labs
|
Planet Labs
Terminal AN/GSC-52B SATCOM
- Lokalizacja: Kwatera główna Piątej Floty Marynarki Wojennej USA, Manam, Bahrajn
To kolejna z większych strat Stanów Zjednoczonych w infrastrukturze. Baza Piątej Floty Marynarki Wojennej USA została trafiona kilkukrotnie. Prawdopodobnie najpierw pociskiem balistycznym lub/następnie dronami.
Wideo pokazuje jak irański dron kamikaze (najpewniej Shahed-136) uderza w odporną na warunki atmosferyczne białą kopułę osłaniającą sprzęt komunikacyjny, prawdopodobnie terminal komunikacji satelitarnej.
Zdjęcia satelitarne sugerują, że w ataku całkowicie zniszczono dwa terminale AN/GSC-52B SATCOM oraz 3 hangary, choć nie wiadomo co dokładnie się w nich znajdowało.
|
Planet Labs
|
AFP
|
Lyobserver / X (Twitter)
Trudno oszacować pełny koszt zniszczeń spowodowanych przez irańskie uderzenie. Ocena Pentagonu przekazana Kongresowi w zeszłym tygodniu określała koszt uderzenia w bazę w Bahrajnie na około 200 milionów dolarów.
- Lokalizacja: Baza Arifjan, Kuwejt
Takie terminale komunikacji satelitarnej zostały zniszczone również w bazie Arifjan w Kuwejcie. W tym przypadku zniszczono aż 3 terminale AN/GSC-52B SATCOM.
|
FARS
Inne bazy i obiekty wojskowe
W pierwszych dniach konfliktu, Iran obrał za cel oczywiście też wiele innych amerykańskich obiektów wojskowych, w tym bazę lotniczą Ali Al Salem oraz bazę Camp Buehring i port Shuaiba w Kuwejcie, a także bazę lotniczą Al Udeid w Katarze, największą amerykańską bazę na Bliskim Wschodzie.
Zdjęcia satelitarne pokazują rozległe uszkodzenia budynków w kilku lokalizacjach. Jednak w tych przypadkach na razie nie można ustalić, co dokładnie zostało zniszczone.
Baza lotnicza Al Udeid w Katarze
Baza już w 2025 r. była celem ataków Iranu ze względu na radar AN/TPS-75. Nie udało się ustalić, co zostało zniszczone tym razem.
|
US Air Force/Staff Sgt. Alexandria Lee
|
Airbus DS
Baza lotnicza Ali Al Salem w Kuwejcie
|
Airbus DS
|
Planet Labs
|
Planet Labs
Baza Camp Buehring w Kuwejcie
Nagranie wideo wykonane 1 marca pokazuje irański dron (prawdopodobnie Arash-2) eksplodujący w pobliżu obiektów sportowych w Camp Buehring w Kuwejcie. Nie odnotowano ofiar.
Port Shuaiba w Kuwejcie
1 marca irański dron uderzył w budynek mieszczący personel wojskowy w porcie Shuaiba w Kuwejcie. Zdjęcia satelitarne pokazują, że dach budynku częściowo zawalił się.
|
Planet Labs
Drony MQ-9 Reaper
Amerykańska armia straciła już 11 dronów MQ-9 Reaper. Całkowity koszt utraconych dronów szacuje się na ponad 330 milionów dolarów.
|
Isaac Brekken / Getty Images
Drony MQ-9 Reaper to bezzałogowe statki powietrzne używane do misji wywiadowczych, nadzoru i rozpoznania oraz do przeprowadzania precyzyjnych uderzeń. Drony są łatwe do zestrzelenia (poruszają się z prędkością do 500 km/s), ponieważ zostały zaprojektowane do operacji antyterrorystycznych na obszarach z ograniczoną obroną powietrzną, a nie w silnie bronionej przestrzeni powietrznej.
Pozostałe straty
Ogień bratobójczy
Bolesne, drogie straty spotkały też USA w wyniku ognia bratobójczego (friendly fire). Na początku wojny, 1 marca, trzy amerykańskie myśliwce F-15E Strike Eagle (każdy, w zależności od wersji, o wartości do 65 mln dolarów) podczas starcia obejmującego ataki ze strony irańskich samolotów, rakiet balistycznych i dronów — zostały zestrzelone przez kuwejckie siły obrony powietrznej. Wszyscy sześciu członków załogi katapultowało się bezpiecznie i zostali ewakuowani.
|
Sra Taylor Queen / Forum Polska Agencja Fotografów
Rozbicie KC-135
Amerykańska latająca cysterna, samolot Boeing KC-135 rozbił się 12 marca w zachodnim Iraku. Historyczna (sprzed 30 lat) cena takiego modelu to około 40 mln dolarów. Centralne Dowództwo USA potwierdza, że przyczyną katastrofy nie był ogień wroga ani własny. W incydencie brały udział dwa samoloty. Jeden z samolotów spadł w zachodnim Iraku, a drugi wylądował bezpiecznie. Potwierdzono śmierć czterech z sześciu członków załogi; akcja ratunkowa dla pozostałych jest kontynuowana.
|
US National Guard/Master Sgt. Mark A. Moore (stock: 2900ca18)
Straty zniszczonej infrastruktury i uzbrojenia sięgają 3 mld dol.
Pełny zakres uszkodzeń amerykańskiej infrastruktury obrony powietrznej i łączności pozostaje trudny do określenia. Zwłaszcza po tym, jak Planet Labs poinformowało, że opóźnia o 4 dni publikowanie aktualnych zdjęć baz USA.
|
Anadolu Ajansı
Poniższa tabela zestawia bardziej aktualne dane i ceny zniszczonej infrastruktury i uzbrojenia.
| Rodzaj | Lokalizacja | Koszt |
|---|---|---|
| radar AN/FPS-132 | Katar | 1,1 mld dolarów |
| radar AN/TPY-2 / THAAD | ZEA | 500 mln dolarów |
| radar AN/TPY-2 / THAAD | Jordania | 500 mln dolarów |
| terminal AN/GSC-52B | Bahrajn | 2 x 10 mln |
| terminal AN/GSC-52B | Kuweit | 3 x 10 mln |
| dron MQ-9 Reaper | nieznana | 11 x 30 mln dolarów |
| myśliwiec F-15E Strike Eagle | Kuweit | 3 x 60 – 95 mln dolarów |
| cysterna KC-135 | Irak | 80 mln dolarów |
| radar AN/TPY-2 / THAAD (niepotwierdzone) | Arabia Saudyjska | (500 mln dolarów) |
| SUMA | 2,74 – 2,85 (3,35) mld dolarów |
Niektórzy specjaliści twierdzą, że uszkodzone radary byłyby trudne do naprawienia lub zastąpienia, a inni przyznają, że ze względu redundancję w zbieraniu danych wywiadowczych i informacji z sieci sensorów, pozostałych radarów lądowych, samolotów czy systemów satelitarnych, szkody najprawdopodobniej nie osłabią znacząco zdolności bojowych USA.
W dodatku siły Iranu też wyraźnie słabną. Według Centralnego Dowództwa USA irańskie ataki pociskami balistycznymi spadły o 90 proc. od pierwszego dnia konfliktu, a ataki dronów o 83 proc. Również Zjednoczone Emiraty Arabskie odnotowały znaczny spadek liczby pocisków wystrzelonych na ich terytorium — ze 137 pierwszego dnia wojny do zaledwie siedmiu pocisków w czwartek, 5 marca 2025 r.
Jednak mimo spadającego tempa Iran nadal uderza w otaczające cele w całym regionie lub blokuje Cieśninę Ormuz.
