Sandra Kobuszewska, Business Insider Polska: W świecie, w którym z każdym kolejny sezonem pojawiają się nowe trendy, co sprawiło, że postanowiliście wybrać ścieżkę “kupuj, używaj, odnów”, a nie “kupuj, używaj, wyrzuć”?
Veronika Czarnocka, współzałożycielka i dyrektor kreatywna w INTU Circularity: Swoją przygodę z modą zaczęłam ponad dekadę temu, podczas studiów w Londynie na University of the Arts, gdzie studiowałam projektowanie odzieży. Wówczas w ogóle nie mówiło się o zrównoważonej produkcji odzieży. Choć już wtedy dostrzegałam ogromną nadprodukcję, nas, projektantów, uczono projektować zgodnie z najnowszymi trendami. A te — jak sama zauważyłaś — zmieniają się z prędkością światła. Zaczęłam zastanawiać się, co można z tym zrobić. Z czasem pojawił się pomysł, aby połączyć nasze wartości i miłość do mody, by razem działać na rzecz jej zrównoważonego rozwoju.
Zofia Piwowarek, współzałożycielka i menadżerka ds. zrównoważonego rozwoju w INTU Circularity: W moim przypadku przygoda z modą zaczęła się podczas pracy w United Nations Global Compact, gdzie dyskusja na temat szkodliwego wpływu mody na środowisko toczy się już od lat. Z ramienia ONZ zdecydowałam się stworzyć Okrągły Stół dla Zrównoważonej Mody, który spotkał się z dużym zainteresowaniem zarówno polskich, jak i zagranicznych marek.
Marta Lipka-Krawczyk, dyrektor ds. operacyjnych i rozwoju biznesu w INTU Circularity: Ja z kolei, podobnie jak Veronika, w swojej relacji z modą kieruję się przede wszystkim wartościami. Od zawsze byłam entuzjastką cyrkularności. Uwielbiam kupować rzeczy z drugiej ręki. Mam głębokie przekonanie, że już wszystko zostało wyprodukowane — nie musimy produkować nowych rzeczy.
Veronika Czarnocka: Podsumowując, wydaje mi się, że każda z nas patrzy na modę z innej perspektywy. Każda z nas specjalizuje się także w innym obszarze biznesu, co sprawia, że idealnie się uzupełniamy.
W którym momencie zdecydowałyście się połączyć siły?
Veronika Czarnocka: Wszystko zaczęło się właściwie ode mnie. Chciałam tworzyć odzież z materiałów już istniejących, co zaowocowało powstaniem marki odzieżowej bazującej na upcyklingu — INTU. Aby wprowadzić realne zmiany, potrzebowałam jednak nawiązać współpracę z większymi graczami. Wiedziałam, że sama tego nie osiągnę. Po roku działalności opublikowałam post na Instagramie, w którym ogłosiłam, że szukam partnerów biznesowych. Odpowiedziało kilka osób, w tym Marta. Spotkałyśmy się krótko później, poczułyśmy wzajemną chemię i od razu zaczęłyśmy działać.
Po pewnym czasie spotkałyśmy się z Zosią. Zawsze postrzegałyśmy ją jako osobę, od której warto czerpać wiedzę, więc początkowo zależało nam głównie na wymianie doświadczeń. Szybko poczułyśmy jednak, że nasze wartości oraz podejście do mody są zbieżne i wprost zapytałyśmy Zosię, czy chciałaby do nas dołączyć. Ruszyłyśmy latem 2024 r.
Gdybyście miały ocenić — co wyróżnia INTU Circularity na tle innych inicjatyw zajmujących się zrównoważoną modą?
Marta Lipka-Krawczyk: Nasze podejście do recyklingu tekstyliów jest kompleksowe i wielowymiarowe. Skupiamy się na głównym celu — ratowaniu odzieży i zmniejszaniu ilości odpadów tekstylnych — jednocześnie dbając o atrakcyjność naszych działań dla użytkowników. Współpracujemy zarówno z dużymi firmami, jak i klientami indywidualnymi. Angażujemy się także w projekty edukacyjne, które mają na celu aktywizację zawodową osób wykluczonych społecznie lub tych, które pragną realizować swoją pasję.
Veronika Czarnocka: Staramy się udowadniać, że upcycling może być sexy. Dbamy o estetykę i detale: od projektu po opakowanie, by klient poczuł, że otrzymuje coś wyjątkowego, niemal nowego. Chcemy, aby idąc ulicą, przechodnie nie byli w stanie domyślić się, że marynarka stworzona we współpracy z Wtórpolem powstała ze starych dżinsów.
Wspomniałaś o współpracy z Wtórpolem, ale waszym głównym partnerem jest przede wszystkim Answear. Czy to oznacza, że znalazłyście przepis na to, aby skutecznie przekonywać duże firmy, do stawiania na upcycling?
Veronika Czarnocka: Tak, Answear [pierwszy polski internetowy sklep multibrandowy] jest naszym stałym partnerem. Nasza współpraca rozpoczęła się od małej kolekcji upcyklingowych ubrań dostępnych wyłącznie w Concept Store. Z czasem, dzięki wspólnym rozmowom, zdecydowaliśmy się przenieść te produkty do sprzedaży online, tworząc sekcję Renewed. Produkty w tej sekcji to odzież naprawiona i przerobiona z wadliwych lub zwróconych ubrań.
W ramach współpracy z Answear przygotowujemy również sezonowe dropy upcyklingowe, takie jak kołnierze z dżinsów, kamizelki z sukienek czy torby z denimu. Każdy z tych produktów jest unikatowy, a za tę kreatywną stronę odpowiadam głównie ja: od projektów przez sposób, w jaki możemy naprawić dane ubranie, choć ostatecznie o wszystkim decydujemy wspólnie.
Marta Lipka-Krawczyk: Chciałam w tym miejscu dodać, że Veronika daje nam przestrzeń, żebyśmy mogły wyrażać swoje zdanie na temat kolekcji. Zawsze jestem bardzo dumna z tego, że mogę dołożyć swój malutki kamyczek. Daje mi to ogromną radość.
Z kolei, jeśli chodzi o kwestie “przepisu” to myślę, że do naszych klientów przemawia przede wszystkim nasza praca i to, co już zrealizowałyśmy.
Zofia Piwowarek: W odpowiedzi na nadchodzące regulacje oraz rosnące oczekiwania konsumentów wobec odpowiedzialnych działań marek, coraz więcej firm zgłasza się do nas z chęcią współpracy. Myślę więc, że wszystko opiera się na rozmowie w kontekście potencjalnych korzyści.
Veronika Czarnocka: Naszym celem jest pokazywanie klientom i partnerom, że wdrażanie systemów naprawczych i upcyklingowych jest nie tylko dobrze widzianym dodatkiem, ale też sposobem na stworzenie nowego strumienia dochodów. Planujemy rozwijać usługi naprawcze dla klientów B2B, umożliwiając im oferowanie napraw swoich produktów, co pozwoli im na generowanie dodatkowych przychodów.
Wspomniałaś, Zofio, o nadchodzących regulacjach. Czy mogłabyś wyjaśnić jak INTU Circularity odpowiada na te zmiany?
Zofia Piwowarek: Jasne. W ramach strategii Komisji Europejskiej dotyczącej zrównoważonych tekstyliów w obiegu zamkniętym, jednym z kluczowych działań jest wprowadzenie Cyfrowy Paszport Produktu (DPP, ang. Digital Product Passport), który zgodnie ma zostać wdrożony w drugiej połowie 2027 r. Jego celem jest zapewnienie pełnej transparentności, podobnie jak ma to miejsce w przypadku żywności, gdzie konsument ma dostęp do informacji o składzie, pochodzeniu czy producencie.
Obecnie na metkach odzieżowych widnieje jedynie informacja “made in”, która nie zawsze odzwierciedla rzeczywiste miejsce produkcji, ponieważ prawo UE pozwala na rejestrowanie ostatniego etapu produkcji jako miejsce docelowe. W praktyce oznacza to, że ubranie może być oznaczone jako wyprodukowane w Polsce, mimo że zostało uszyte w kraju trzecim. Cyfrowy Paszport Produktu ma na celu eliminację takich niejasności. Będzie to system oparty na QR kodzie, który po zeskanowaniu przez konsumenta dostarczy szczegółowych informacji o ubraniu od składu przez proces produkcji aż po transport. W przypadku ubrań z drugiego obiegu będą to informacje dotyczące tego, z czego dany produkt został stworzony.
W odpowiedzi na te zmiany nasza najnowsza kolekcja upcyklingowa będzie pierwszą w Polsce, a być może i w Europie, która zawierać będzie Cyfrowy Paszport Produktu. Każdy klient będzie mógł zeskanować kod QR i uzyskać pełne informacje o ubraniu. Dodatkowo wspieramy producentów w przygotowaniu danych niezbędnych do wprowadzenia DPP, aby mogli dostosować się do nadchodzących regulacji i zapewnić pełną transparentność swoich produktów.
Odchodząc na moment od dużych graczy. Jako klientka indywidualna, z czym mogę do was przyjść?
Veronika Czarnocka: Jesteśmy ekspertkami do zadań specjalnych. Jeśli wydaje ci się, że sweter zjedzony przez mole nadaje się tylko do wyrzucenia — przyjdź do nas. Potrafimy przywrócić mu życie w sposób niewidoczny, zachowując jego pierwotny charakter, lub wręcz przeciwnie — uwydatnić ślady zużycia, nadając im artystyczny wymiar, jednocześnie podnosząc wartość produktu.
Marta Lipka-Krawczyk: Niedawno uczestniczyłyśmy w Westfield Good Festival organizowanym przez Westfield Arkadia (w dniach 22-24 maja pojawimy się z kolei w Westfield Mokotów), gdzie przez trzy dni oferowałyśmy klientom centrum bezpłatne naprawy odzieży. Najczęściej spotykałyśmy się z dziurami w kroku oraz trudnymi plamami, które wymagały kreatywnego podejścia. Ręczne hafty były szczególnie popularne; sama mam spodnie, które uratowałam haftem sashiko i dumnie je noszę.
Przy okazji tego wydarzenia mogłyśmy zaobserwować także, że naprawa odzieży zyskuje na znaczeniu wśród różnych grup wiekowych, łącznie z seniorami. Zgłaszały się też dzieciaki, które przynosiły swoje ukochane spodnie czy bluzy, bo bardzo chciały je nadal nosić. Serce nam rosło, bo to właśnie młode pokolenie za chwilę będzie kształtować rzeczywistość. I jeśli już teraz nie chcą wyrzucać, tylko naprawiać — to daje ogromną nadzieję.
Veronika Czarnocka: Zajmujemy się też ubraniami premium, co do których klienci wykazują się ograniczonym zaufaniem. Nawet jeśli mają swoją sprawdzoną krawcową na rogu, to mogą nie chcieć powierzyć jej wełnianego płaszcza wartego kilka tysięcy złotych. W INTU Circularity tworzymy zespół ekspertów, którzy znają się nie tylko na naprawie, ale i na projektowaniu. Klient, oddając nam taką rzecz, może być spokojny, że wszystko zostanie wykonane z najwyższą jakością i że nie będzie rozczarowania.
Właśnie o ten zespół ekspertów chciałam zapytać. Gdzie szukacie mistrzów w swoim fachu?
Marta Lipka-Krawczyk: Szukamy wszędzie — przez znajomych, na grupach facebookowych. Obecnie tworzymy niewielką, ale zaangażowaną sieć rzemieślników i krawcowych — jest to około 10 osób, a w przyszłości liczymy, że zespół się powiększy. Wszystko zależy od ilości zleceń.
Staramy się też aktywizować te osoby — uczymy szycia, haftu, chcemy, aby zdobywały nowe kompetencje i były pełnoprawnymi uczestnikami rynku pracy. Jest naprawdę wiele niesamowicie utalentowanych ludzi — rzemieślników, którzy potrafią haftować z ogromną precyzją, zarówno ręcznie, jak i maszynowo, nadając ubraniom zupełnie nową wartość.
Zofia Piwowarek: Bardzo nam zależy, żeby ten fach nie zaniknął, bo wiemy, że to są umiejętności, które niestety nie zawsze są przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Od niedawna INTU Circularity ma swój pierwszy punkt stacjonarny. Co można znaleźć na Mysiej 3 w Warszawie?
Veronika Czarnocka: Można tu przede wszystkim spotkać nas, ale też krawcowe, z którymi współpracujemy. To właśnie tutaj realizujemy naprawy ubrań zamawiane przez stronę internetową, ale też przyjmujemy klientów, którzy przychodzą osobiście i chcą naprawić, przerobić albo na nowo odkryć swoje rzeczy. Poza tym działa tu też nasz cyrkularny sklep, gdzie można kupić ubrania z upcyklingu.
Na której ze ścieżek rozwoju chciałybyście szczególnie skupić w najbliższych latach?
Zofia Piwowarek: Przede wszystkim naszym celem jest zwiększenie współpracy z markami. Obecnie pracujemy nad dużą kolekcją upcyklingową z jednym z większych graczy modowych, a kolejne umowy są w trakcie podpisywania.
W kontekście komunikacyjnym chcemy docierać szerzej i zachęcać potencjalnych klientów do naprawy ubrań, zamiast kupowania nowych. Niestety, obecny trend jest odwrotny, ale mamy nadzieję, że dzięki edukacji i komunikacji uda nam się zmienić ten sposób myślenia w Polsce.
Marta Lipka-Krawczyk: Jednym z naszych celów jest także aktywizacja zawodowa, czyli budowanie jak największej sieci rzemieślników, krawcowych i krawców, którzy będą mogli współpracować z nami, dostarczając najwyższej jakości usługi naszym klientom.
Dodatkowo dla marek organizujemy wewnętrzne szkolenia i warsztaty dla pracowników, m.in. z haftu artystycznego i upcyklingu. To zajęcia, które nie tylko relaksują, ale także rozwijają nowe umiejętności. To mała, ale rosnąca część naszego biznesu, która cieszy się dużym zainteresowaniem i na pewno będziemy ją kontynuować.
Jeśli chodzi o finanse. Mam poczucie, że wiele młodych osób może obecnie zastanawiać się nad stworzeniem własnej marki. Ile wyniosła początkowa inwestycja?
Veronika Czarnocka: Żeby wystartować z INTU, sprzedałam swojego campera — za około 30 tys. zł — i całe te pieniądze włożyłam w biznes. Korzystałyśmy także z programów akceleracyjnych — jeden wygrałyśmy, zajmując pierwsze miejsce i zdobywając nagrodę finansową, a w drugim byłyśmy na drugim miejscu, również z nagrodą. Wydaje mi się, że w Polsce, a szczególnie w Warszawie, jest dużo możliwości w ramach akceleracji i można dzięki nim nie tylko rozwinąć swój pomysł, ale też realnie zdobyć wsparcie finansowe.
Zofia Piwowarek: Na pewno każdą młodą osobę, która myśli o założeniu własnego startupu czy biznesu, zachęciłabym przede wszystkim do określenia celu. Model biznesowy prawdopodobnie zmieni się kilka razy. I to jest zupełnie normalne — a wręcz dobre — bo świadczy o elastyczności, o reagowaniu na zmiany i potrzeby rynku. Trzeba jednak pamiętać, że największym wkładem na początku będzie czas i energia. I to jest coś, na co naprawdę warto się przygotować.
