Niedawno cała Polska żyła warszawską awanturą o prohibicję. Mieszkańcy stolicy jej efekt odczują już od 1 listopada. Od tego dnia w warszawskich dzielnicach Śródmieście i Praga-Północ zacznie obowiązywać zakaz sprzedaży alkoholu w godzinach od 22 do 6 w sklepach oraz na stacjach stacji benzynowych. To tylko mały wycinek zmian, które wejdą w życie w listopadzie. W tym miesiącu bowiem zacznie obowiązywać dużo pojedynczych nowelizacji ustaw, wiele z nich to efekt prac zespołu Rafała Brzoski. Aby ułatwić pracę, pokazujemy wszystkie najważniejsze zmiany w kolejności chronologicznej. Wśród nich znajduje się jedna szczególnie ważna dla firm, które od 1 lutego muszą wdrożyć KSeF, i od niej zaczynamy naszą listę zmian. Tłumaczymy też, od kiedy operator drona musi mieć ubezpieczenie OC, jakie ułatwienia czekają rolników przy zwrocie akcyzy od oleju napędowego i wyjaśniamy wiele innych nowych przepisów.
Zobacz też: Grób do likwidacji? Takie opłaty może pobierać cmentarz [PRZEWODNIK]
Można już pobierać certyfikaty do KSeF
1 listopada 2025 r. wszedł też w życie przepis (art. 17b nowelizacji VAT, Dz.U. 2023 poz. 1598), który pozwala pobierać podatnikom certyfikaty do Krajowego Systemu e-Faktur.
Jak tłumaczy Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy InFakt, certyfikaty to ostatni element układanki przed obowiązkowym KSeF, który rozpocznie się w lutym 2026 roku. Bez certyfikatów nie będzie możliwe potwierdzenie tożsamości wystawcy.
— Certyfikat pozwala przedsiębiorcy lub osobie przez niego upoważnionej na uwierzytelnianie się w KSeF, a tym samym, na bezpieczne wystawianie, podpisywanie i przesyłanie e-faktur do systemu Ministerstwa Finansów — tłumaczy Juszczyk.
Certyfikaty będą również elementem faktur w KSeF. Jak mówi Juszczyk, certyfikat to rodzaj elektronicznej “pieczęci”, która ma potwierdzać, kto wystawił fakturę ustrukturyzowaną. — To rozwiązanie zwiększy bezpieczeństwo i pewność obrotu, ponieważ nabywca będzie mógł natychmiast zweryfikować, czy faktura rzeczywiście pochodzi od podmiotu uprawnionego — wyjaśnia nasz rozmówca.
Przedsiębiorcy mogą od 1 listopada uzyskiwać certyfikaty poprzez Moduł Certyfikatów i Uprawnień (MCU) Ministerstwa Finansów. Uzyskanie certyfikatu jest możliwe online, po zalogowaniu się przez login.gov.pl lub kwalifikowany podpis elektroniczny.
Piotr Juszczyk dodaje, że od 1 lutego 2026 roku certyfikaty pojawią się również w Aplikacji Podatnika KSeF, co oznacza, że w ciągu pierwszych trzech miesięcy tzn. od listopada 2025 do końca stycznia 2026, będą one formalnie wydawane, ale jeszcze nie będzie można z nich w pełni korzystać w KSeF. Do końca stycznia 2026 r. będą “uśpione”. Jednak dzięki nim, jak mówi Piotr Juszczyk, już teraz przedsiębiorcy mogą:
- sprawdzić poprawność danych i uprawnień osób, które będą korzystać z KSeF,
- przetestować proces generowania certyfikatów w MCU,
- przygotować integrację oprogramowania księgowego z nowym sposobem uwierzytelniania.
Czytaj więcej: KSeF. Jak uzyskać dostęp do systemu, komu dać uprawnienia i do czego służą certyfikaty
Przesyłki niedoręczalne krócej na poczcie
1 listopada wejdzie w życie nowelizacja prawa pocztowego, która upraszcza przepisy i zmniejsza koszty dla operatorów pocztowych. Z punktu widzenia klientów ważny jest jeden przepis. Skróci się czas przechowywania tzw. przesyłek niedoręczalnych z 12 do sześciu miesięcy. Chodzi o przesyłki, których nie można dostarczyć ani zwrócić z powodu błędnego adresu. To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Zobacz też: Prezydent podpisał ustawę deregulacyjną. Zmienia zasady przesyłek niedoręczalnych
Mniej papierologii w firmach
We wtorek 4 listopada wejdzie w życie jedna, ale ważna zmiana w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Obecnie, choć płatnik przekazuje do ZUS zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych w postaci elektronicznej, to i tak musi przechowywać przez pięć lat zgłoszenie papierowe z własnoręcznym podpisem osoby zgłaszanej. Od 4 listopada ten obowiązek zniknie, bo zostanie uchylony ustęp 8 w art. 36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wysłanie zgłoszenia elektronicznie oznacza brak obowiązku przechowywania tradycyjnego dokumentu. To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Okazanie na nowych zasadach
Od 4 listopada zacznie obowiązywać nowy przepis Kodeksu postępowania karnego. Chodzi o zmiany dotyczące dokumentowania przebiegu tzw. okazania. Jest to jedna z ważniejszych czynności w postępowaniu karnym. Polega na tym, że osobie przesłuchiwanej — świadkowi lub pokrzywdzonemu — przedstawia się inne osoby, ich wizerunek lub rzeczy, by mogli rozpoznać sprawcę przestępstwa.
Z przebiegu okazania już dziś sporządza się protokół, ale dotychczasowe przepisy nie nakładają obowiązku załączenia do protokołu zdjęć osób okazywanych, co utrudnia później odtworzenie przebiegu czynności okazania. Od 4 listopada zgodnie z dodanym do art. 173 par. 3a do protokołu okazania załącza się zdjęcia przedstawionych osób, jeżeli przebieg okazania nie był utrwalony za pomocą urządzenia rejestrującego obraz i dźwięk. To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Niższe odsetki za przedłużające się kontrole fiskusa
Od 4 listopada 2025 r. zacznie obowiązywać nowelizacja Ordynacji podatkowej (Dz.U. poz. 1414). Przewiduje ona, że podatnicy nie będzie musieli płacić odsetek za zwłokę, jeżeli kontrola podatkowa albo kontrola celno-skarbowa będą trwały dłużej niż sześć miesięcy. Odsetki nie będą naliczane od dnia następnego po tym okresie (upływie sześciu miesięcy) aż do zakończenia kontroli.
Nowelizacja to efekt deregulacji rządu.
Czytaj też: Aż 2 tys. kontroli fiskusa trwało dłużej niż rok. Ilu firmom urzędy odpuszczą odsetki? [ANALIZA]
Ułatwienia przy łączeniu funduszy
4 listopada wejdzie też w życie nowelizacja ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi Chodzi o uproszczenie zasad łączenia jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych otwartych. Obecnie do połączenia jednostek uczestnictwa tej samej kategorii może dojść, jeśli statut funduszu inwestycyjnego przewiduje taką możliwość oraz w przypadku znacznego spadku wartości tych jednostek. Nowelizacji likwiduje wymóg “znacznego spadku wartości jednostek”, bo dziś utrudnia on połączenia i jest sprzeczny z dyrektywą 2009/65/WE. To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Jaka akcyza od oleju napędowego dla rolników
Od 4 listopada zaczną obowiązywać również zmiany w akcyzie zawartej w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz.U. z 2025 r., poz.1415).
Chodzi o uproszczenia procedury ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego w odniesieniu do bydła, świń, owiec, kóz i koni, w przypadku prowadzenia przez producenta rolnego produkcji rolnej, któremu równocześnie przysługuje zwrot części podatku akcyzowego zawartego w cenie paliwa zakupionego do tej produkcji na powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych.
Przepisy obowiązujące do 3 listopada przewidywały, że producent rolny do wniosku o zwrot podatku akcyzowego musi dołączyć dokument wydany przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawierający informacje o liczbie dużych jednostek przeliczeniowych bydła, owiec, kóz lub koni oraz o liczbie świń, będących w posiadaniu producenta rolnego.
Od 4 listopada producent rolny:
1) sam może wygenerować z komputerowej bazy danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) dokument zawierający informacje o liczbie dużych jednostek przeliczeniowych bydła, owiec, kóz lub koni oraz o liczbie świń, będących w posiadaniu producenta rolnego, w odniesieniu do każdej siedziby stada tego producenta, lub
2) tak jak dotychczas — dołączyć dokument wydany przez kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (po wcześniejszym złożeniu wniosku o ten dokument) zawierający informacje o liczbie dużych jednostek przeliczeniowych bydła, owiec, kóz lub koni oraz o liczbie świń.
Sąd sam sprawdzi dokumenty
5 listopada wejdzie w życie nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU z 2025 r., poz. 1427).
Nowe przepisy ograniczą liczbę dokumentów, które trzeba składać w sądach administracyjnych, np. pełnomocnictwa, jeśli sąd może to samodzielnie sprawdzić. Zgodnie z dodanym do art. 37 par. 1 “złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną”.
Ponadto sąd administracyjny będzie mógł zwrócić się do organizacji społecznej lub organu administracji o przedstawienie opinii prawnej istotnej dla sprawy, a także będzie mógł łączyć wiele spraw dotyczących tej samej decyzji, jeżeli wspólne ich rozpoznanie nie przedłuży nadmiernie wydania wyroku. To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Ułatwienia dla branży mięsnej
5 listopada wejdzie w nowelizacja ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego z 12 września br. 9 DzU z 2025 r., poz. 1424). Umożliwia ona nowym właścicielom zakładów produkujących żywność pochodzenia zwierzęcego, podlegającym nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej automatycznego przejęcia praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych, które zostały wcześniej wydane przez powiatowego lekarza weterynarii dla poprzedniego podmiotu zarządzającego zakładem. Zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Obowiązkowe OC dla operatorów mniejszych dronów
Od 13 listopada br. użytkujący bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej od 250 g do 20 kg będą musieli zawrzeć umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody powstałe w związku z wykonywanymi operacjami.
Obowiązek ubezpieczenia OC powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania operacji z użyciem drona.
Minimalna suma gwarancyjna w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC, wynosi równowartość w złotych 50 000 SDR, czyli około 250 000 zł. SDR (Special Drawing Rights) to międzynarodowa jednostka rozrachunkowa zdefiniowana przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW). Służy m.in. do ustalania limitów odpowiedzialności w transporcie międzynarodowym. Wartość SDR jest zmienna i opiera się na koszyku głównych walut światowych. Aktualny kurs można sprawdzić w tabelach Narodowego Banku Polskiego. 30 października kurs SDR wynosił 4,9708 zł. Brak ubezpieczenia skutkować będzie karą finansową w wysokości 4 tys. złotych
Tak wynika ze zmiany Prawa lotniczego i rozporządzenia ministra finansów z 24 października 2025 r. (DzU z 2025 r., poz. 1485). Dotychczas systemem ubezpieczeń obowiązkowych objęte były jedynie większe jednostki — o masie startowej przekraczającej 20 kg. W efekcie była luka, która od 13 listopada zniknie.
Nowe wymagania dla osoby wykwalifikowanej
21 listopada wejdzie w życie nowelizacja prawa farmaceutycznego (Dzu z 2025 r., poz. 1416). Chodzi o zmianę wymogów dla tzw. osób wykwalifikowanych, a więc sprawdzających produkty farmaceutyczne przed ich dopuszczeniem do sprzedaży. Obowiązujące wymagania ograniczają liczbę osób, które można zatrudnić na takim stanowisku. Nowelizacja to zmienia.
Osobą wykwalifikowaną będzie mógł zostać absolwent kierunku studiów przyporządkowanego do jednej z dziewięciu dyscyplin taki jak: inżynieria biomedyczna, inżynieria chemiczna, biologia medyczna, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne, biotechnologia, nauki biologiczne, nauki chemiczne i weterynaria.
Zmiany obejmą też osoby kompetentne, czyli odpowiedzialne za zapewnienie, żeby każda seria produktu leczniczego terapii zaawansowanej, została wytworzona i skontrolowana zgodnie z przepisami. Według szacunków Ministerstwa Zdrowia, zmiany mogą być istotne dla nawet 36 tys. osób (ok. 1 tys. osób niebędących farmaceutami, i ok. 35 tys. osób — farmaceutów). To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Mniej oszustw na OC?
27 listopada zacznie obowiązywać nowelizacja ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz ustawy o ewidencji ludności (DzU z 2025 r., poz. 1176).
Dzięki niej zakłady ubezpieczeń będą mogły weryfikować PESEL klienta przed zawarciem umowy OC komunikacyjnego. Chodzi o wyeliminowanie oszustw związanych z ubezpieczeniami OC samochodów. Ktoś kupował auto “na kogoś” i nie opłacał składki na obowiązkowe OC. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, który na bieżąco wykrywa braki w opłacaniu składek, występował wtedy z roszczeniami nie do prawdziwego nabywcy, a do osoby, której dane znajdowały się na umowie kupna-sprzedaży. To ofiara oszustwa była potem zmuszona do zapłaty kary za brak OC, której wysokość zależy od długości zaległości. Przy opóźnieniu do trzech dni grzywna wynosi 1870 zł, ale powyżej 14 dni jest to już 9330 zł. To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Przedsiębiorca oświadczy o charakterze umowy
27 listopada wejdzie w życie kilka przepisów nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego (DzU z 2025 r., poz. 1172), która ma lepiej chronić osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Przedsiębiorca indywidualny przy zawieraniu umowy będzie mógł oświadczyć, że umowa nie ma dla niego charakteru zawodowego, czyli, że zamierza korzystać z ochrony przysługującej konsumentom.
Obecnie, gdy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą zawiera umowę związaną z wykonywaną działalnością, ale niemającą charakteru zawodowego, nie jest związany klauzulami abuzywnymi (art. 385[5] Kc), a także może korzystać z rękojmi za wady (art. 556[4] Kc i art. 556 [5] Kc) oraz ochrony konsumenckiej w wyszczególnionych przypadkach, np. w związku z niezgodnością towaru z umową (art. 7aa u.p.k.). Zakupy często mogą mieć status transakcji zawartej z konsumentem, ale trudniej wykazać, że dana umowa nie ma dla konkretnego przedsiębiorcy charakteru zawodowego. Wielu przedsiębiorców zakłada, że zakupy dokonane “na fakturę” z zasady nie mogą podlegać ochronie konsumenckiej, co niekoniecznie jest prawdą.
Nowelizacja umożliwia zaś złożenie oświadczenia, że umowa posiada dla przedsiębiorcy charakter zawodowy albo że nie posiada takiego charakteru. Druga strona umowy nie może uzależnić zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
Rachunek zmarłego będzie łatwiej zamknąć
29 listopada wejdzie w życie nowelizacja Prawa bankowego (DzU z 2025 r., poz. 1191), która przyspieszy zamykanie kont zmarłych.
Zgodnie z nowelizacją prawa bankowego będą mogły bezpośrednio z rejestru PESEL pozyskać informację o tym, czy właściciel rachunku żyje, a jeśli nie to, kiedy zmarł. Takie prawo będzie przysługiwało tylko po pięciu latach od wydania ostatniej dyspozycji przez klienta. Umożliwi to szybkie zamknięcie tzw. rachunków uśpionych, czyli takich, z których właściciel nie korzysta. To zmiana z inicjatywy zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski.
Autorzy: Jolanta Ojczyk, szefowa działu Prawo Business Insider Polska, Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo Business Insider Polska
