Anthem oficjalnie umarło. EA, branżowy gigant, zamknęło serwery, co oznacza, że nie tylko nie można jej już kupić, ale nie da się w nią zagrać — nawet, jeżeli posiadamy fizyczny nośnik z grą. Całkowita sprzedaż Anthem oscylowała wokół 5 mln egzemplarzy, co nie pokryło kosztów produkcji, szacowanych na nawet 250-350 mln dol. (ok. 1 mld zł), a brak graczy doprowadził do śmierci projektu po siedmiu latach, z których ostatnie były już jedynie odwlekaniem nieuniknionego. Nieoficjalnie mówi się, że Electronic Arts na projekcie straciło nawet 100 mln dol. (ok. 360 mln zł).
Gracze w mediach społecznościowych dzielą się ostatnimi spostrzeżeniami o grze, podkreślając, że Anthem miał potencjał, ale został zmarnowany przez chaos podczas produkcji i zbyt wielkie obietnice. Wystarczy wspomnieć, że sami twórcy przyznali, iż z całego siedmioletniego okresu produkcji, jedynie ostatnich osiem-dziewięć miesięcy skutecznie przełożyło się na jakość gry. To zdecydowanie za mało, by w dzisiejszych czasach dostarczyć jakościowy produkt w segmencie gier wysokobudżetowych.
Ta analiza, oparta na raportach branżowych, wywiadach z insiderami jak Jason Schreier z Kotaku czy Mark Darrah, danych telemetrycznych z serwisów takich jak MMO-Population i SteamDB, oraz świeżych reakcjach wokół wyłączenia serwerów, pokazuje, jak korporacyjne błędy przekreśliły marzenia o rewolucji.
Obraz porażki: liczby nie kłamią
Anthem nie tylko nie sprostał oczekiwaniom, ale został zmiażdżony przez konkurencję w gatunku looter-shooterów, takich jak Destiny 2 czy Warframe. Na starcie, w lutym 2019 r., gra osiągnęła szczyt około 100–150 tysięcy jednoczesnych graczy na wszystkich platformach — wynik napędzany hype’em i obiecującymi zapowiedziami. Już po miesiącu liczba ta spadła jednak o 90 proc. Pod koniec 2025 r. najwyższa dzienna liczba graczy wynosiła zaledwie 3 tys. 502 osoby. To wynik dobry dla niezależnej produkcji tworzonej przez kilka osób, a nie dla wysokobudżetowego dzieła jednej z największych firm świata. Dla porównania Destiny 2 regularnie notuje ponad 100 tys. jednoczesnych graczy, a Warframe w 2026 r. utrzymuje średnio 163 tys. dziennych użytkowników i około 74 tysięcy jednocześnie — z tendencją wzrostową dzięki stałym aktualizacjom.
|
Jennie Book / Shutterstock
Oceny krytyków na Metacritic wyniosły średnio 55–59 punktów na 100 na PC, PS4 i Xbox One, z najniższym wynikiem 54 proc. na PS4 — najgorszym w historii BioWare. Gracze byli jeszcze bardziej surowi, masowo narzekając na grind, pustkę endgame’u i brak zawartości w pięknym, ale w większości pustym świecie gry. Te dane jasno pokazują esencję porażki: mocna premiera zbudowana na obietnicach i niemal zerowa zdolność do utrzymania graczy. EA w oficjalnych komunikatach przyznało, że “zaangażowanie graczy i usługi live nie spełniły oczekiwań”, co ostatecznie doprowadziło do wyłączenia serwerów.
Finansowe konsekwencje: straty zamiast zysków
Mimo bardzo dobrego otwarcia — 2 mln sprzedanych kopii w pierwszym tygodniu po premierze w lutym 2019 r. — Anthem ostatecznie przyniósł Electronic Arts straty netto szacowane na 50–150 mln dol. Gra nie osiągnęła wewnętrznego celu sprzedażowego EA, który zakładał co najmniej 6 milionów egzemplarzy w pierwszym miesiącu od premiery. Ostateczna sprzedaż gry od premiery do zamknięcia wyniosła ok. 5 milionów kopii, co w modelu live service, opartym na długoterminowych mikropłatnościach, okazało się katastrofą.
Matematyka pozostaje tu nieugięta. Wyceniona na 60 dolarów gra, jeżeli sprzedała się po pełnej cenie w 2 mln egzemplarzy po premierze, przyniosła przychód na poziomie 1,2 mln dol., bez uwzględnienia dodatkowych kosztów, w tym dystrybucji. W dalszych miesiącach i latach gra była sprzedawana z dużymi zniżkami, sięgającymi nawet jednego dolara. Całkowite przychody ze sprzedaży kopii szacuje się na 150–250 mln dol. brutto. Po odliczeniu prowizji platform (około 30 proc. dla platform Steam, PlayStation Store i Xbox) oraz dystrybutorów, rzeczywisty przychód netto szacować można na poziomie 120–200 mln dol.
W przypadku Anthem, pomyślanego jako GAAS (ang. “game as a service” — gra-usługa) to mikropłatności — skórki, boostery, waluta premium — miały być głównym źródłem dochodu w modelu live service. W praktyce zarobiły one dla EA zaledwie ok. 3,5 mln dol. w pierwszym miesiącu, a później praktycznie nic. Dla kontrastu: w Destiny 2, konkurencyjnej produkcji, mikropłatności generowały w tym czasie miliardy dolarów.
Koszty były ogromne: sama produkcja pochłonęła ponad 200 milionów dolarów przez 7 lat rozwoju z udziałem ponad tysiąca osób pracujących na nieznanym części developerów silniku Frostbite. Do tego należy doliczyć kolejne 50–100 mln dol. na marketing i utrzymanie serwerów. EA nigdy nie opublikowało oficjalnego odpisu strat dla Anthem w raportach finansowych, ale CFO Blake Jorgensen wielokrotnie powtarzał w rozmowach z inwestorami, że “zaangażowanie graczy i usługi live nie spełniły oczekiwań”. Te słowa potwierdzają brak zwrotu z inwestycji. Shutdown serwerów 12 stycznia 2026 r. nie zmienił bilansu — gra zniknęła, a straty pozostały.
Straty te nie zagroziły jednak ogólnej stabilności EA, które co roku zarabia miliardy na markach EA FC, Battlefield czy Apex Legends, ale poważnie nadszarpnęły reputację studia BioWare. Sytuacji nie poprawiło też chłodne przyjęcie ostatniej odsłony serii “Dragon Age”, a także pamiętna wpadka z czwartą częścią “Mass Effect”.
Katastrofalny rozwój: 7 lat chaosu
Gdzie jest jednak źródło tej porażki? Analizując historię prac nad Anthem, nie trudno zauważyć, że największym problemem był chaos już na etapie tworzenia gry. Ciągłe zmiany planów i kaprysy zarządu, który stawiał nierealne i ciągle zmieniające się cele.
Rozwój Anthem to klasyczny przykład tego, jak nawet studio z renomą BioWare — mistrzów narracyjnych RPG — może wpaść w pułapkę braku wizji i korporacyjnego nacisku. Gra była w produkcji przez siedem lat, od 2012 do 2019 r., ale pierwsze pięć–sześć lat to de facto chaotyczna pre-produkcja pełna prototypów i zaczynania wszystkiego od nowa, bez jasnego kierunku. Zaczęło się od ambitnego pitchu Casey’ego Hudsona, który obiecywał rewolucyjny świat gry z dynamicznym storytellingiem. Prototypy zmieniały się kilkukrotnie: od survivalowej gry (nazwa kodowa “Dylan”), przez “Beyond” z dynamicznym środowiskiem, aż do finalnego Anthem, którego kluczowym elementem ma być sposób przemieszczania się postaci. Tu też nie znaleziono jednak consensusu od razu. Najpierw stawiano na wspinaczkę (jak np. w The Legend of Zelda: Breath of the Wild), później szybowanie, aż postawiono na latanie w pancerzach wyjętych rodem z Iron Mana. I to był strzał w dziesiątkę, którym łatwo było sprzedać grę w mediach i wśród klientów — eksploracyjny shooter z lataniem po mocno wertykalnym świecie.
W 2017 r., na targach E3, doszło jednak do kulminacji chaosu: zaledwie kilka dni po zmianie nazwy z Beyond na Anthem, szef BioWare Aaryn Flynn zaprezentował grę jako looter-shootera w systemie GAAS. Największy chaos wprowadził fakt, że sami twórcy gry dowiedzieli się o tej ostatecznej formule dokładnie tego samego dnia co publika. Szok był duży, ale po pięciu latach od rozpoczęcia preprodukcji, w końcu wyłoniła się jakaś konkretna wizja.
Dopiero wtedy tak naprawdę ruszyła jednak pełna produkcja —— zaledwie 18 miesięcy przed premierą. Nie mogło obyć się bez crunchu, by nadgonić zaległości. Do 2018 r. gotowa była zaledwie jedna misja. Zarząd wierzył, że doświadczone studio, jak BioWare, dokona cudu (dosłownie mówiło się o “BioWare Magic”, które miało zadziałać i sprawić, że niemożliwe stanie się możliwe) i do premiery uda się wszystko dokończyć.
Kluczowym problemem technicznym okazał się jednak silnik Frostbite, niejako narzucony przez Electronic Arts. Frostbite nie jest silnikiem złym, wszak świetnie działa na nim m.in. seria Battlefield, jak i ostatnie odsłony serii FIFA/EA FC, ale w praktyce okazało się, że średnio nadaje się on do gier z otwartym światem. W połączeniu z faktem, że studio BioWare nie miało doświadczenia w tworzeniu z tym narzędziem, okazało się, że wszystkie przygotowywane buildy były niestabilne i niegrywalne. W efekcie wycięto z gry wiele obiecanych elementów, gdyż twórcy — nawet wspierani przez specjalnie oddelegowany dział specjalistów od Frostbite — nie byli w stanie wyrobić się z ich implementacja. Były dyrektor generalny BioWare Aaryn Flynn porównywał Frostbite do bolidu Formuły 1: superszybki na torze, ale koszmarny w codziennym użytkowaniu.
Crunch osiągnął poziom nie do zniesienia: deweloperzy pracowali po 90 godz. tygodniowo, co doprowadziło do masowego wypalenia, depresji i exodusu talentów — “epidemii stresu”, jak opisali to insiderzy w raporcie Jasona Schreiera z Kotaku.
Głębsze patologie: insiderzy obnażają prawdę
Głębsza analiza porażki Anthem ujawnia nie tylko błędy techniczne, ale systemowe patologie w strukturze BioWare i Electronic Arts. Kluczowym źródłem jest raport Jasona Schreiera z Kotaku z 2019 r., oparty na 19 anonimowych wywiadach z pracownikami BioWare. Schreier opisuje rozwój jako “brak wizji i jasności od samego początku”. Spotkania kończyły się bez decyzji, a po odejściu liderów, jak Casey Hudson w 2014 r., zapanowało w studio działanie “na alibi” — każdy pracownik działał tak, by nie brać za nic odpowiedzialności i nie podejmować decyzji, jednocześnie nie kwestionując złych pomysłów innych osób. Problemy nie były więc adresowane na czas, a zespół trwał w iluzji, że “BioWare Magic” uratuje projekt w ostatniej chwili.
|
SJBright / Shutterstock
Mark Darrah, były producent wykonawczy, w post-mortem na YouTube z 2025 r. wziął na siebie część odpowiedzialności, mówiąc, że “problemy z Anthem wynikały z niezrozumienia gier multiplayer przez zespół”. Doświadczony w grach dla jednego gracza zespół, który wcześniej tworzył Mass Effect nie był przygotowany do tworzenia gry-usługi. Specjaliści od gier RPG dla pojedynczego gracza mylnie założyli, że ich ogólne doświadczenie przełoży się na multiplayer — stąd błędy takie jak narracja traktująca wszystkich graczy jako jednego protagonistę (co psuło immersję) czy źle zaprojektowany system podziału łupów pomiędzy graczami.
Co więcej, jak donosili później anonimowi deweloperzy, oddział studia z Edmonton (czyli to “oryginalne BioWare”) ignorowało ekspertów z Austin, którzy mieli przecież doświadczenie w grach sieciowych dzięki produkcji MMO Star Wars: The Old Republic. Feedback z Austin o tym, że poszczególne rozwiązania nie zadziałają w multiplayerze, był jednak wielokrotnie odrzucany, a Austin traktowano jak “drugi zespół”.
Premiera: hype kontra rzeczywistość
Premiera Anthem w lutym 2019 r. była otoczona ogromnym hype’em, zbudowanym na widowiskowych trailerach z targów E3 z 2017 i 2018 r. Obiecywały one ogromny świat Bastionu, dynamiczną eksplorację w latających egzoszkieletach, kooperacyjną walkę z potworami i narrację godną mistrzów fabuły z BioWare. Gracze oczekiwali rewolucji w looter-shooterach z elementami RPG. Rzeczywistość okazała się zupełnie inna: gra wystartowała z mnóstwem błędów — crashe, długie czasy wczytywań, problemy z matchmakingiem. Sama mechanika latania była co prawda chwalona za frajdę i niespotykaną wcześniej płynność, ale reszta rozczarowała: powtarzalne misje, nudny endgame i grind bez satysfakcjonujących nagród. Recenzje określały Anthem jako grę “mechanicznie solidną, ale pustą w środku”.
Marketing EA odegrał negatywną rolę: demo VIP przed premierą zamiast budować zaufanie, ujawniło puste serwery i bugi. Gracze czuli się oszukani — trailery obiecywały dynamiczne wydarzenia pogodowe i proceduralne zagrożenia, a dostali statyczny świat z kilkoma rodzajami misji. Historia, choć ciekawa na poziomie lore, nie działała w multiplayerze — wszyscy gracze byli traktowani jak jeden bohater, co psuło wczucie się w członka zespołu.
Popremierowe wsparcie było minimalne: zamiast szybkich, znaczących aktualizacji BioWare wprowadzało kosmetyczne patche i event “Cataclysm” w 2019 r., który dodał trochę nowych misji, ale nie rozwiązał problemów z lootem i endgame’em. Mikropłatności zawiodły całkowicie — gracze odchodzili od gry, zanim zdążyli wydać w niej dodatkowe pieniądze. W 2020 r. zapowiedziano “Anthem Next” — gruntowną przebudowę z nowymi systemami rozgrywki, ale w lutym 2021 r. EA anulowało projekt, przerzucając zasoby na serie Dragon Age i Mass Effect.
Porzucenie gry po zaledwie dwóch latach aktywnego wsparcia (w porównaniu do dekad w Warframe czy ośmiu lat w Destiny 2) rozwścieczyło społeczność. Fani stworzyli jeszcze nieoficjalną modyfikację pod tytułem “ALIVE” — nieautoryzowaną wersję gry offline z wieloma poprawkami. Pokazuje to, że rdzeń Anthem miał urok i potencjał, ale brak treści i wsparcia zabił entuzjazm graczy. Zamknięcie serwerów 12 stycznia 2026 r. zakończyło erę “podtrzymywania Anthem przy życiu” bez przeprosin za niespełnione obietnice.
